w kategorii Podatek VAT

Likwidacja działalności a VATW dzisiejszym artykule chciałbym poruszyć temat powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT przy likwidacji działalności gospodarczej. Nie wiem ilu przedsiębiorców w Polsce ma świadomość tego zagadnienia, a ilu z nich w ogóle nie zdaje sobie z tego sprawy. Z całą pewnością warto jednak poświęcić kilka słów, aby przybliżyć najważniejsze kwestie związane ze skutkami w VAT zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.

 

Kogo dotyczy VAT przy likwidacji działalności gospodarczej?

Po pierwsze, opodatkowanie w VAT w związku z zaprzestaniem wykonywania działalności gospodarczej dotyczy wyłącznie podatników VAT czynnych. Problem naliczenia VAT-u w związku z likwidacją działalności gospodarczej nie dotyczy w ogóle podatników VAT zwolnionych.

Po drugie, skutki likwidacji działalności w VAT dotyczą zarówno podatników, którzy zajmowali się sprzedażą towarów, jak i podatników, którzy zajmowali się wyłącznie świadczeniem usług. Jeżeli podatnik prowadził działalność gospodarczą, która polegała wyłącznie na świadczeniu usług np. doradztwo podatkowe lub prawne, powstanie obowiązku podatkowego związanego z likwidacją działalności gospodarczej będzie dotyczyło tych towarów, które podatnik nabył na cele związane z wykonywaniem działalności opodatkowanej, np. komputer, samochód.

Po trzecie,  opodatkowanie VAT przy likwidacji działalności gospodarczej dotyczy wyłącznie następujących podatników VAT:

1) osób fizycznych,

2) spółek cywilnych,

3) osobowych spółek prawa handlowego (spółek jawnych, spółek partnerskich, spółek komandytowych, spółek komandytowo-akcyjnych).

A contrario, podatek VAT nie dotyczy likwidacji spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, spółek akcyjnych oraz spółek europejskich.

 

Co podlega podatkowi VAT przy likwidacji działalności gospodarczej?

Opodatkowaniu VAT podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów. Opodatkowanie w VAT w związku z likwidacją działalności gospodarczej dotyczy wyłącznie tych towarów, w stosunku do których przysługiwało podatnikowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Muszą to być więc towary, które zostały nabyte przez podatnika w celu wykorzystania ich do wykonywania czynności opodatkowanych w VAT (art. 86 ust 1 ustawy VAT). Towary nabyte przez podatnika wprawdzie w celu wykorzystania ich w prowadzeniu działalności gospodarczej, jednak takiej działalności, która jest zwolniona z VAT, np. nauczanie języków obcych, usługi w zakresie opieki medycznej, przy likwidacji działalności gospodarczej nie będą podlegały „owatowaniu”, ponieważ podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów.

 

Kiedy powstanie obowiązek podatkowy VAT w związku z likwidacją działalności gospodarczej?

Obowiązek podatkowy w VAT w przypadku likwidacji działalności gospodarczej powstaje w dniu rozwiązania spółki albo zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu przez osobę fizyczną. Podatnik VAT czynny ma obowiązek poinformowania właściwego naczelnika urzędu skarbowego o zaprzestaniu wykonywania czynności opodatkowanych (art. 96 ust. 6 ustawy o VAT). Zgłoszenie to jest podstawą do wykreślenia podatnika z rejestru VAT.

 

Likwidacja działalności a VAT – podatnik, który zawiesił działalność gospodarczą

Rzeczą oczywistą jest to, że podatnik, który zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej nie wykonuje czynności podlegających podatkowi VAT. Wobec tego, czy także on musi „owatować” towary, które zakupił wcześniej, wobec których przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego? Odpowiedź na to pytanie znajduje się w art. 14 ust. 3 ustawy o VAT. Podatnik, który zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów dotyczących zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej nie podlega temu opodatkowaniu. Podatek ten dotyczy więc wyłącznie definitywnego zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu w VAT oraz sytuacji, w której podatnik VAT czynny przez okres co najmniej 10 miesięcy nie wykonywał czynności podlegających opodatkowaniu (art. 14 ust. 3 ustawy o VAT).

 

Spis z natury inaczej remanent końcowy

Podstawą do ustalenia jakie towary podlegają opodatkowaniu w VAT w związku z zaprzestaniem wykonywania działalności gospodarczej jest spis z natury (remanent końcowy). Podatnicy są obowiązani sporządzić spis z natury towarów na dzień rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.

 

Podstawa opodatkowania VAT przy likwidacji działalności gospodarczej

Podstawą opodatkowania jest wartość towarów wynikająca z remanentu końcowego. Z uwagi na to, że pomiędzy nabyciem towaru a datą likwidacji działalności gospodarczej minąć może długi okres, najważniejszym pytaniem, jakie postawi sobie podatnik, będzie to z jakiej daty przyjąć należy wartość towaru? Z daty zakupu czy z daty likwidacji działalności? Cena towaru w chwili likwidacji działalności może bowiem znacznie różnić się od ceny towaru w chwili jego zakupu albo wytworzenia. Odpowiedz na zadane pytanie wynika z art. 29a ust. 2 ustawy o VAT. Ceny towarów w spisie z natury przyjmuje się z dnia nabycia albo wytworzenia towaru, a nie z dnia likwidacji działalności gospodarczej.

 

Zwolnienie podatkowe byłych wspólników rozwiązanej spółki dotyczące towarów objętych spisem z natury

Ustawa o VAT przewiduje, że dostawa towarów uprzednio należących do spółki przez wspólników rozwiązanej spółki, jest zwolniona z VAT przez 12 miesięcy, pod warunkiem rozliczenia podatku VAT wynikającego ze spisu z natury.

 

Likwidacja działalności a VAT – najważniejsze orzeczenia sądów

Wyrok WSA w Krakowie z dnia 6.10.2016, I SA/Kr 756/16:

Jeżeli rozwiązanie spółki z mocy prawa nastąpiło równocześnie z powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu sporządzenia remanentu likwidacyjnego, to obowiązek podatkowy z tego tytułu nadal ciąży na podatniku, którym – zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT – jest spółka cywilna.

Wyrok NSA z dnia 3.03.2015, I FSK 640/14:

Stosownie do art. 14 ust. 7 ustawy o VAT, dostawa towarów dokonywana przez byłych wspólników spółek – cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej – oraz przez osoby fizyczne, które zaprzestały prowadzenia działalności, której przedmiotem są towary objęte spisem z natury, podlega zwolnieniu od podatku przez okres 12 miesięcy od dnia rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu – pod warunkiem rozliczenia podatku od towarów objętych spisem z natury.

Wyrok WSA w Lublinie z dnia 14.01.2015 r., I SA/Lu 742/14:

Sam fakt zaprzestania działalności (wykonywania czynności opodatkowanych) przez podatnika podatku VAT nie wpływa automatycznie na obowiązek podatkowy w oparciu o art. 14 VAT. Obowiązek likwidacyjny VAT nie ciąży na podatniku posiadającym osobowość prawną, zaprzestającym działalności w wyniku likwidacji lub upadłości.