w kategorii Podatek VAT

VAT przedłużenie zwrotuObroną przed próbami instrumentalnego wykorzystywania przez organy podatkowe narzędzia w postaci przedłużenia terminu zwrotu VAT jest możliwość zaskarżenia postanowienia w tej materii do sądu administracyjnego. Nie kwestionując słusznego założenia, że w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu VAT organ podatkowy powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły”, widoczny w ostatnim czasie wzrost ilości prowadzonych postępowań weryfikacyjnych dotyczących zwrotu VAT, powinien nakładać na sądy administracyjne wymóg szczegółowego badania czy w poszczególnych sprawach rzeczywiście występowały realne przyczyny dla przedłużenia terminu zwrotu VAT. W orzecznictwie podkreśla się, że uzasadnione wątpliwości, uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu VAT, oparte winny być na obiektywnych racjach, powinny być słuszne i usprawiedliwione (np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19.03.2014 r., I SA/Łd 1418/13).

 

Wszczęcie kontroli podatkowej a przedłużenie zwrotu VAT

Jednak jak pokazuje praktyka czasami sądy administracyjne podchodzą do badania omawianej kwestii w dość zaskakujący sposób. W wyroku z 11.02.2015 r., I FSK 2058/13, NSA uznał, że powołanie się przez naczelnika urzędu skarbowego na okoliczność wszczęcia kontroli podatkowej, jako przyczynę mającą uzasadniać przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT, jest w pełni usprawiedliwione (cyt.: ”W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie przyjął Sąd I instancji, że urząd skarbowy był władny przedłużyć termin zwrotu podatku VAT, wskazując na wszczęcie postępowania kontrolnego dotyczącego zasadności zwrotu podatku”, cyt. wyrok WSA, I SA/Wr 761/13, (wyrok I instancji): ”Sąd wyjaśnił, że art. 87 ust. 2 zdanie 2 ustawy o VAT nie zawiera konkretnych przesłanek nakazujących weryfikację zasadności zwrotu, a więc wystarczy powzięta przez organ wątpliwość co do jej zasadności, której organ podatkowy dał wyraz wszczynając kontrolę podatkową, aby organ stał się kompetentny przedłużyć termin zwrotu podatku od towarów i usług”).

 

Wszczęcie procedury weryfikacji zwrotu VAT jako przesłanka przedłużenia zwrotu VAT

Powyższa argumentacja NSA jest całkowicie chybiona, z tego powodu, że przyjęto w niej za przesłankę uzasadniającą przedłużenie terminu zwrotu VAT nie rzeczywiste i przekonywujące przyczyny jakie występowały w tej sprawie albo też nie występowały (kwestia ta faktycznie nie została wyjaśniona w uzasadnieniach wyroków WSA we Wrocławiu oraz NSA) z niemającym żadnego znaczenia dla możliwości przedłużenia terminu zwrotu VAT fakcie wszczęcia kontroli podatkowej na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Wszczęcie kontroli podatkowej (1) w ramach postępowania weryfikacyjnego przewidzianego w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT lub niezakończenie tej kontroli podatkowej w momencie upływu ustawowego terminu dokonania zwrotu podatku VAT (2) nie są okolicznościami pozwalającymi w zasadny sposób motywować przedłużenie przez naczelnika urzędu skarbowego terminu zwrotu VAT. Pierwszy z nich jest faktem całkowicie obojętnym z punktu widzenia oceny wystąpienia przesłanek jakie mogą uzasadniać przedłużenie postępowania weryfikacyjnego, gdyż pozostaje po prostu bez żadnego związku z tymi przesłankami. Drugi z nich istnieje wprawdzie w momencie wydawania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT, ale jego związek z przesłankami uzasadniającymi przedłużenie terminu zwrotu VAT wyraża się jako związek przyczynowo-skutkowy, tzn. owe przesłanki z powodu, których kontrola nie została jeszcze zakończona i nadal trwa są przyczynami, zaś nieukończenie kontroli podatkowej, w dniu wydania postanowienia o przedłużeniu terminu, skutkiem ich wystąpienia. Przesłanką przedłużenia terminu zwrotu VAT nie powinien być więc ten skutek, w postaci nieukończonej kontroli podatkowej w dniu wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT, ale właśnie przyczyny powodujące, że na dzień wydania owego postanowienia, kontrola nie została jeszcze zakończona.

 

Uzasadnienie przesłanek przedłużenia zwrotu VAT

Na aprobatę zasługuje stanowisko wyrażone przez WSA w Poznaniu (wyrok WSA w Poznaniu z 29.04.2014 r, I SA/Po 1058/13), który badając skargę na postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu VAT uznał, że:

Ocena zasadności wydania tego postanowienia wymyka się spod sądowej kontroli z uwagi na brak należytego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, które jest wyjątkowo lakoniczne i w zasadzie sprowadza się jedynie do wskazania bezspornej w sprawie podstawy faktycznej w zakresie podania terminów i dat dokonanych czynności strony i organu, a nadto powołania zastosowanych przepisów prawa(…) Z tych względów postanowienie przedłużające termin zwrotu VAT nie może być dowolnie uzasadniane. Organ podatkowy powinien wskazać na ogólne powody odmowy dokonania zwrotu VAT, czy też przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód zakwestionowania zasadności zwrotu podatku. Brak wystarczającego uzasadnienia narusza ogólne zasady postępowania, w tym zasadę zaufania obywatela do organów podatkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podkreślił, że uzasadnienie postanowienia naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu zwrotu VAT, spełniać musi konieczne i niezbędne wymogi, w tym przede wszystkim, w sposób czytelny wyjaśniać musi powody przedłużenia terminu zwrotu VAT. Samo lakoniczne stwierdzenie, że organ ma wątpliwości, które są uzasadnione, nie jest wystarczające. Meritum tego rodzaju uzasadnienia postanowienia polegać ma właśnie na wyjaśnieniu i omówieniu tych wątpliwości, a nie wyłącznie na skwitowaniu przez organ podatkowy, że jego zdaniem uzasadnione wątpliwości w sprawie występują.

Wyrok NSA z dnia 20.03.2019 r. ., I FSK 114/19:
Organy podatkowe, wykazując przesłanki do kontynuowaniu weryfikacji zwrotu VAT, powinny nie tylko wskazać na potrzebę zbadania określonych okoliczności (określając jakie czynności w tym celu zostaną lub zostały podjęte), ale także wyjaśnić źródło zaistniałych wątpliwości. Innymi słowy, powinny w szczególności wykazać, co wzbudziło ich wątpliwość (np. wskazać na istniejące rozbieżności, czy nieścisłości lub braki w materiale dowodowym) i wytłumaczyć dlaczego uznały, że istnieje potrzeba dalszej weryfikacji zwrotu VAT. Tylko takie uzasadnienie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT może sprostać wymogom procesowym przewidzianym w Ordynacji podatkowej, w tym zasadzie przekonywania (art. 124 Op) i zasadzie budowania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Op), a w konsekwencji uchronić organ przed zarzutem nadużywania konstrukcji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku.

 

Przyczyny uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu VAT

Do przyczyn uzasadniających możliwość przedłużenia zwrotu VAT zaliczyć należy m.in.

1) konieczność dokonania ustaleń wymagających współpracy z innymi organami, zarówno podatkowymi, jak i niepodatkowymi, a w terminie zwrotu określonym ustawą niezbędne informacje do organu podatkowego nie wpłyną;

2) konieczność przeprowadzenia tzw. kontroli krzyżowych, wymagających zazwyczaj współpracy różnych organów podatkowych, czyli kontrola prawidłowości i rzetelności rozliczeń podatku od towarów i usług u podatnika i u jego kontrahentów, w szczególności co do zgodności dokumentów, na podstawie których zostało sporządzone rozliczenie podatkowe – w sytuacji stwierdzonych rozbieżności w dokumentacji podmiotów;

3) konieczność uzyskania informacji związanych z handlem wewnątrzwspólnotowym od administracji podatkowych państw członkowskich, m.in. w zakresie potwierdzenia wykazywanych przez podatnika transakcji wewnątrzwspólnotowych (w sytuacji np. istnienia rozbieżności w dokumentacji takiej transakcji, wskazujących na możliwość dokonania nadużyć), dokonywana w ramach wymiany informacji o VAT (tego typu wymiana informacji jest regulowana przez prawo wspólnotowe i odbywa się w sposób sformalizowany, przez generowanie zapytań na formularzu SCAC 2004);

4) dotychczas zebrany materiał dowodowy wskazuje na prawdopodobieństwo, że podatnik mógł uczestniczyć w tzw. karuzeli podatkowej;

5) konieczność uzyskania konkretnych danych od innych organów, np. z prokuratury w związku z powzięciem przez organ podatkowy informacji o prowadzonym wobec podatnika postępowaniu mającym związek z rozliczeniami podatku od towarów i usług.

Przeczytaj także → Doradztwo VAT a opodatkowanie kryptowalut

IP BOX • Wniosek o indywidualną interpretację podatkową

Od 1 stycznia 2019 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku dochodowym od osób prawnych obowiązują nowe przepisy dotyczące tzw. ulgi IP BOX. Przez IP BOX rozumieć należy uprzywilejowane opodatkowanie ściśle wymienionych w ustawie dochodów z praw własności intelektualnej.

Zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego

Celem instytucji zabezpieczenia zobowiązania podatkowego jest zagwarantowanie środków finansowych dla zaspokojenia zobowiązań podatkowych, które określone zostaną wiążąco decyzją wymiarową. W niniejszym artykule wyjaśnię w jakich przypadkach możliwe jest zabezpieczenie zobowiązania podatkowego?

Faktura VAT a prawo do odliczenia podatku naliczonego

Jakie są relacje (zależności) pomiędzy posiadaniem przez podatnika faktury VAT a prawem do odliczenia podatku naliczonego, wykazanego na tej fakturze?

Podzielona płatność VAT

Na czym dokładnie polega split payment VAT? Co to jest rachunek VAT i kto może przelać na niego pieniądze? Czy podatnik VAT decydujący się na rozliczenie w systemie split payment może swobodnie dysponować środkami zgromadzonymi na rachunku VAT?

Adwokat. Partner w Szymała Zaremba Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Sp. p. Wpisany na listę adwokatów prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką we Wrocławiu. Specjalizacje: prawo podatkowe, postępowanie podatkowe, prawo karne skarbowe, postępowanie sądowoadministracyjne, egzekucja administracyjna.
+48 507 407 800
msz@szymalazaremba.pl
blank