w kategorii Ordynacja podatkowa

Odwołanie od decyzji podatkowejOdwołanie od decyzji podatkowej jest środkiem umożliwiającym podatnikowi zaskarżenie niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia podatkowego organu I instancji. Odwołanie przenosi sprawę podatkową do rozpoznania do organu wyższego stopnia. Jednocześnie powoduje, że zaskarżona decyzja, jeżeli nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności, nie podlega wykonaniu. Odwołanie od decyzji podatkowej stanowi więc istotny i ważny instrument w rękach podatnika, z którego może on skorzystać w razie niepomyślnego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji.

 

Ogólne wymogi formalne odwołania przewidziane w Ordynacji podatkowej

Odwołanie od decyzji podatkowej przede wszystkim spełniać musi warunki formalne, które wymagane są od każdego pisma wnoszonego przez stronę w postępowaniu podatkowym. Wymogi te określone zostały w art. 168 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem odwołanie od decyzji podatkowej zawierać powinno:

1. treść żądania,

2. wskazanie osoby, od której pochodzi,

3. wskazanie adresu lub adresu do doręczeń w kraju,

4. identyfikator podatkowy,

5. podpis osoby, która wnosi odwołanie.

Identyfikatorem podatkowym, zgodnie z art. 3 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, będzie:

  • numer PESEL – w przypadku podatników będących osobami fizycznymi objętymi rejestrem PESEL nieprowadzących działalności gospodarczej lub niebędących zarejestrowanymi podatnikami VAT;
  • NIP – w przypadku pozostałych podmiotów.

 

Odwołanie od decyzji podatkowej w formie elektronicznej

Ordynacja podatkowa przewiduje możliwość wnoszenia pism, w tym odwołania od decyzji podatkowej, w formie elektronicznej. Wymogi formalne pisma składanego w formie elektronicznej określa art. 168 § 3a Ordynacji podatkowej. Odwołanie od decyzji podatkowej wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno:

  • być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP;
  • zawierać dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru;
  • zawierać adres elektroniczny wnoszącego podanie.

Jeżeli odwołanie od decyzji podatkowej nie będzie spełniać powyższych wymogów, organ podatkowy wezwie wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia (art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej).

 

Brak adresu elektronicznego oraz brak adresu w odwołaniu od decyzji podatkowej

Jeżeli odwołanie od decyzji podatkowej wniesione w sposób tradycyjny (w formie papierowej) nie będzie zawierało adresu wnoszącego, organ podatkowy pozostawi odwołanie bez rozpatrzenia. W takim przypadku organ podatkowy nie wezwie podatnika od uzupełnienia tego braku oraz nie wyda postanowienia o pozostawieniu odwołania od decyzji bez rozpatrzenia (art. 169 § 1a w zw. z art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej).

Jeżeli odwołanie zostało wniesione w formie elektronicznej przez ePUAP i nie zawiera w swojej treści adresu elektronicznego, to organ na podstawie art. 168 § 3b Ordynacji podatkowej, przyjmie, że adresem elektronicznym jest adres, z którego nadano odwołanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego.

 

Odwołanie od decyzji podatkowej – szczególne wymogi formalne (art. 222 Ordynacji podatkowej)

Odwołanie od decyzji podatkowej oprócz wymogów formalnych stawianych każdemu pismu wnoszonemu przez podatnika w postępowaniu podatkowym, powinno spełniać wymogi szczególne przewidziane wyłącznie dla odwołania od decyzji. Wymogi te określone zostały w art. 222 Ordynacji podatkowej. Przepis ten wymienia następujące wymogi, które spełniać powinno każde odwołanie od decyzji podatkowej:

1. musi zawierać zarzuty przeciw decyzji,

2. musi określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania,

3. musi wskazywać dowody uzasadniające to żądanie.

 

Zarzuty odwołania

Z pewnością zarzuty to najważniejszy element odwołania. Zarzuty przeciw decyzji podatkowej to nic innego, jak wskazanie uchybień (błędów), które zdaniem odwołującego się, organ podatkowy I instancji popełnił przy wydawaniu decyzji podatkowej. Odwołujący się nie ma obowiązku podania w odwołaniu konkretnych paragrafów albo ustępów ustaw. Wystarczy, że opisze swoimi słowami na czym jego zdaniem polegają wady oraz uchybienia zaskarżonej decyzji.

Wyrok NSA z 16.5.2013 r., II FSK 1893/11

Podatnik w odwołaniu od decyzji podatkowej nie musi używać terminu ”zarzuty”, wystarczy, że ze sformułowań odwołania wynika niezgodność z prawem kwestionowanego rozstrzygnięcia, zwłaszcza, gdy odwołanie wskazuje na istnienie innego stanu faktycznego, niż to wynika z treści zaskarżonej decyzji. Z kolei określenie istoty i zakresu żądania należy rozumieć jako obowiązek wnoszącego odwołanie wskazania czego w danym postępowaniu odwoławczym się domaga, w szczególności, czy domaga się zmiany czy też uchylenia decyzji, czy tylko jej części. Wskazanie natomiast dowodów uzasadniających żądanie dotyczy przytoczenia w odwołaniu tych dowodów, które potwierdzają żądania i wnioski strony; chodzi tu o te dowody, które składają się na materiał sprawy.

Wnioski odwołania

Istota i zakres żądania odwołania od decyzji podatkowej to wskazanie przez odwołującego się tego, czego domaga się od organu rozpoznającego sprawę w II instancji. Rozstrzygnięcia możliwe do podjęcia w wyniku rozpoznania odwołania od decyzji podatkowej znaleźć można w art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej. Podatnik powinien wskazać, jakiego rozstrzygnięcia domaga się od organu II instancji, mając na uwadze, z jednej strony treść art. 233 § 1 oraz 2 Ordynacji podatkowej, z drugiej strony bacząc, aby formułowane żądanie było adekwatne do stawianych zarzutów.

Organ odwoławczy nie jest związany ani zarzutami, ani wnioskami odwołującego się. Jednakże w decyzji podatkowej powinien wyjaśnić, z jakich powodów zarzuty oraz żądania podatnika uznał za zasadne albo niezasadne.

 

Wskazanie dowodów

Ostatnim elementem odwołania od decyzji podatkowej jest wskazanie dowodów uzasadniających żądanie uchylenia albo zmiany zaskarżonej decyzji podatkowej. Wymóg ten nie zawsze będzie mógł być zrealizowany przez podatnika. Jeżeli w odwołaniu od decyzji podatkowej podatnik nie będzie kwestionował ustalonego przez organ podatkowy stanu faktycznego sprawy, a wyłącznie błędną subsumpcję przepisów prawa materialnego albo błędną wykładnię przepisów, to nie będzie miał obowiązku wskazania odpowiednich dowodów uzasadniających żądanie. Wynika to stąd, że tego rodzaju błędy zarzucane organowi podatkowemu I instancji w odwołaniu od decyzji nie mają żadnego związku z przeprowadzeniem i oceną dowodów w sprawie.

 

Termin odwołania od decyzji

Podatnik powinien wnieść odwołanie od decyzji podatkowej w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia (art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Do tego terminu wlicza się wszystkie dni kalendarzowe, tzn. zarówno robocze, jak i wolne od pracy. Jeżeli ostatni dzień na wniesienie odwołania przypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy (art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej). Przy obliczaniu 14-dniowego terminu na wniesienia odwołania nie wlicza się dnia, w którym nastąpiło doręczenie decyzji organu I instancji (art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej).

 

Adresat odwołania

Odwołanie od decyzji podatkowej wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał skarżoną decyzję. W treści odwołania (w tzw. ”głowie” pisma) podatnik powinien jako jej adresata wskazać organ II instancji. Na kopercie, jeżeli decyduje się wysłać odwołanie pocztą, jako adresata przesyłki powinien wskazać organ I instancji. Jeżeli chciałby złożyć odwołanie osobiście w urzędzie, powinien złożyć odwołanie w biurze podawczym organu, który wydał zaskarżoną decyzję (organ I instancji). Organ I instancji przekaże odwołanie od decyzji podatkowej organowi II instancji i ustosunkuje się do zarzutów odwołania. Podatnik zostanie o tym pisemnie poinformowany (art. 227 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej).

 

Odwołanie od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego

Po wprowadzeniu ustawy o KAS (Krajowej Administracji Skarbowej) odwołanie od decyzji wymiarowej wydanej przez naczelnika urzędu kontroli celno-skarbowego rozpoznaje ten sam organ.

Podstawa prawna: art. 13 § 1 pkt 1a Ordynacji podatkowej, art. 221a § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 83 ust. 6 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej.

Wprowadzone rozwiązanie w mojej ocenie spowoduje iluzoryczność dwuinstancyjnego postępowania podatkowego. Co więcej, dla przeciętego Kowalskiego rozwiązanie to w znaczny sposób komplikuje stosowanie przepisów w postępowaniu podatkowym – od decyzji naczelników urzędów skarbowych odwołanie przysługiwać będzie nadal do dyrektora izby administracji skarbowej, zaś od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego do tego samego organu tj. naczelnika urzędu celno-skarbowego.

 

Zatytułowanie pisma inaczej niż odwołanie od decyzji podatkowej

Wyrok NSA z 18.1.2007 r., II FSK 74/06

Nienazwanie czy też błędne nazwanie czynności procesowej, np. odwołania, nie przesądza jeszcze o jej treści. W związku z tym należy zauważyć, że rygoryzm przepisu art. 222 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /t.j. Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./ nie jest bezwzględny i niedotrzymanie warunków, o których w nim mowa, nie wywołuje z mocy prawa negatywnych skutków dla strony postępowania podatkowego.

Rygoryzm wynikający z art. 222 Ordynacji podatkowej powinien być rozpatrywany w kontekście konkretnej sprawy i nie powinien być nadmierny.

 

Odwołanie od decyzji podatkowej – najważniejsze orzecznictwo sądów administracyjnych

Wyrok NSA oz. w Katowicach z 12.12.2001 r., I SA/Ka 2058/00

Wystarczy jeśli z pisma wynika, że strona daje w nim jednoznaczny wyraz temu, iż nie zgadza się z treścią rozstrzygnięcia i wynika z niego wola jego zaskarżenia. Pismo takie powinno być wówczas traktowane jako odwołanie w rozumieniu art. 220 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, które jednak nie spełnia wymogów formalnych przewidzianych w art. 222 Ordynacji podatkowej, z możliwością uzupełnienia w trybie art. 169 Ordynacji podatkowej i związanymi z tym skutkami.

Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 22.3.1996 r., SA/Wr 1996/95

Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji.

Wyrok WSA w Gdańsku z 13.3.2013 r., I SA/Gd 1061/12

Zasada dwuinstancyjności nie wyklucza dokonania odmiennej oceny materiału dowodowego zgromadzonego już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Organ odwoławczy nie jest bowiem organem stricte kontrolującym prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale samodzielnie, w oparciu o już zgromadzone (ewentualnie uzupełnione) dowody, ponownie rozstrzyga sprawę. Ponowne rozstrzygnięcie oznacza zatem dokonanie ponownych ustaleń faktycznych, a nie tylko przyjęcie tych, które wynikają z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Wyrok WSA w Poznaniu z 2.2.2016 r., I SA/Po 1238/15

Łączna wykładnia art. 229 i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy może przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, natomiast jeśli postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone przez organ I instancji w ogóle, albo też wymagane jest uprzednie przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Skarga do WSA

Skarga do WSA jest pismem procesowym, które inicjuje postępowanie sądowadministracyjne. Jest to pismo, które zarazem pozwala na kontrolę przez niezawisły sąd administracyjny decyzji podatkowych wydawanych przez organy podatkowe, które należą do władzy wykonawczej.

Kiedy decyzja podatkowa jest wykonalna?

Wykonalność decyzji podatkowej oznacza dla organu podatkowego możliwość przymusowej realizacji spełnienia świadczenia będącego przedmiotem decyzji podatkowej. Dla podatnika oznacza to możliwość podjęcia przez organ podatkowy kroków w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji.

In dubio pro tributario – rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika

Odczytanie sensu zasady in dubio pro tributario z pozoru wydaje się być zabiegiem banalnie prostym. Jakie bowiem wątpliwości może budzić twierdzenie, że niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.

Karuzela podatkowa wyroki sądów administracyjnych

W poprzednich artykułach pisałem o karuzeli podatkowej oraz o orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącym karuzeli podatkowej. Czas na przedstawienie najważniejszych orzeczeń krajowych sądów administracyjnych, czyli wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego NSA, oczywiście dotyczących karuzeli podatkowej.