w kategorii Spółki handlowe

likwidacja spółki krok po krokuLikwidacja spółki z o.o. i wykreślenie z KRS to czynności niezbędne do formalnego rozwiązania spółki. Dokonanie tych czynności skutkuje zakończeniem działalności spółki i ustaniem jej bytu prawnego. Jak przebiega likwidacja spółki z o.o.? Jak długo trwa? Ile wynoszą koszty likwidacji spółki z o.o.? Odpowiedzi na te pytania zamieszczamy poniżej.

 

Jak przebiega likwidacja spółki z o.o.?

Likwidacja spółki z o.o. jest procesem dość sformalizowanym. W toku tego procesu trzeba bowiem wykonać wiele czynności – zarówno faktycznych, jak i prawnych – zmierzających do zakończenia działalności spółki. Likwidacja spółki z o.o. trwa przy tym zazwyczaj dłużej niż rozwiązanie spółki osobowej (np. spółki jawnej lub spółki komandytowej). Co ważne, w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeprowadzenie likwidacji jest co do zasady konieczne. Oznacza to, że – inaczej niż np. w spółce jawnej lub spółce komandytowej – wspólnicy nie mogą zdecydować o rozwiązaniu spółki z o.o. bez likwidacji.

Przyjrzyjmy się zatem, jak przebiega likwidacja spółki z o.o. krok po kroku.

 

Otwarcie likwidacji i związane z tym działania

Likwidacja spółki z o.o. rozpoczyna się w momencie wystąpienia któregoś ze zdarzeń wskazanych w Kodeksie spółek handlowych. Co ważne, samo wystąpienie zdarzenia, będącego przyczyną rozwiązania spółki z o.o., nie skutkuje automatycznie tym, że spółka przestaje istnieć, ale powoduje jej przejście w końcową fazę działalności, tj. w fazę likwidacji.

W praktyce najczęstszą przyczyną likwidacji spółki z o.o. jest podjęcie przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki. Dzień podjęcia przez wspólników takiej uchwały będzie dniem otwarcia likwidacji spółki.

Jakie są skutki otwarcia likwidacji?

Konsekwencją otwarcia likwidacji jest obowiązek używania przez spółkę jej dotychczasowej firmy (nazwy) z dodatkiem „w likwidacji”. A zatem – przykładowo – jeśli  dotychczas spółka prowadziła działalność pod firmą XYZ sp. z o.o., to po otwarciu likwidacji powinna działać pod firmą XYZ sp. z o.o. w likwidacji. Uzupełnienie firmy (nazwy) o to dodatkowe określenie następuje automatycznie (na mocy przepisów prawa). Nie ma więc potrzeby, aby wspólnicy podejmowali uchwałę o zmianie umowy spółki w zakresie brzmienia jej firmy (nazwy).

Rozpoczęcie likwidacji powoduje, że wygasają udzielone przez spółkę prokury. Co więcej, tak długo, jak długo trwa likwidacja, nie jest możliwe udzielenie nowej prokury.

Z punktu widzenia funkcjonowania spółki w obrocie gospodarczym istotne jest to, że otwarcie likwidacji nie skutkuje utratą przez spółkę osobowości prawnej. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji zachowuje osobowość prawną aż do momentu uprawomocnienia się postanowienia sądu rejestrowego o wykreśleniu spółki z KRS.

Konsekwencją wejścia spółki w fazę likwidacji jest zakaz nawet częściowego wypłacania wspólnikom zysków. Oznacza to, że w czasie gdy trwa likwidacja wspólnicy nie mogą otrzymać dywidendy lub zaliczek na poczet dywidendy. Obowiązuje też zakaz podziału majątku spółki miedzy wspólników przed spłaceniem wszystkich zobowiązań. W okresie likwidacji nie można – nawet częściowo – wypłacać wspólnikom zysków ani dokonywać podziału majątku spółki przez spłaceniem wszystkich zobowiązań, a dopłaty mogą być uchwalane tylko za zgodą wszystkich wspólników.

Likwidacja spółki z o.o. w wyniku uchwały wspólników – wymogi formalne

Jak wspomniałam wyżej, likwidacja spółki z o.o. wynika najczęściej z decyzji wspólników i podjęcia przez nich uchwały o rozwiązaniu spółki. Jakie wymogi musi spełniać uchwała o rozwiązaniu spółki z o.o.?

Po pierwsze, w celu podjęcia takiej uchwały konieczne jest – co do zasady – zwołanie zgromadzenia wspólników. Aby uchwała była ważna, musi być zaprotokołowana przez notariusza.

Uchwała wspólników o likwidacji spółki z o.o.

Konieczność notarialnego zaprotokołowania uchwały nie odnosi się do spółki, której umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego na portalu S24. W przypadku spółki S24 uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki powinna być opatrzona przez wszystkich wspólników kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP.

Drugi wymóg odnosi się do większości głosów. Mianowicie pojęcie przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki z o.o. wymaga większości dwóch trzecich głosów, chyba że umowa spółki przewiduje surowsze warunki podjęcia takiej uchwały (np. wymóg jednomyślności). Wymóg ten nie dotyczy jednak przypadku, o którym mowa w art. 233 Kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z tym przepisem:

likwidacja spółki adwokat wrocław[Art. 233 § 1 KSH]
Jeżeli bilans sporządzony przez zarząd wykaże stratę przewyższającą sumę kapitałów zapasowego i rezerwowego oraz połowę kapitału zakładowego, zarząd jest zobowiązany niezwłocznie zwołać zgromadzenie wspólników w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki.

Jeśli wspólnicy podejmują uchwałę w tym trybie, wystarczy bezwzględna większość głosów, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

Likwidatorzy

Podejmując uchwałę o rozwiązaniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wspólnicy mogą jednocześnie podjąć uchwałę o wyborze likwidatora lub likwidatorów. Jeśli wspólnicy nie wybiorą likwidatora (likwidatorów), to funkcja ta przypadnie automatycznie dotychczasowym członkom zarządu, chyba że umowa spółki przewiduje inne rozwiązanie.

Kto może być likwidatorem spółki z o.o.? Funkcję likwidatora w spółce z o.o. może pełnić wyłącznie osoba fizyczna, która ma pełną zdolność do czynności prawnych i nie została prawomocnie skazana za przestępstwa wymienione w art. 18 § 12 Kodeksu spółek handlowych.

Zgłoszenie otwarcia likwidacji do KRS

Fakt podjęcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki oraz dane likwidatora lub likwidatorów (imiona, nazwiska, adresy) i sposób reprezentowania spółki trzeba zgłosić do właściwego sądu rejestrowego – KRS (np. w przypadku spółki z o.o. mającej siedzibę we Wrocławiu właściwym sądem będzie Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, VI Gospodarczy KRS).

Prawo i obowiązek dokonania zgłoszenia ma każdy z likwidatorów. Zgłoszenie trzeba złożyć w terminie 7 dni od dnia podjęcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki. Nie ma przeszkód, aby zgłoszenie w imieniu likwidatorów złożył ustanowiony przez nich pełnomocnik (radca prawny, adwokat).

Zgłoszenie powinno być dokonane na odpowiednich urzędowych formularzach.

Wniosek o zmianę w KRS

Do zgłoszenia dołączyć należy w szczególności protokół zgromadzenia wspólników obejmujący uchwałę o rozwiązaniu spółki. Zgłoszenie podlega opłacie w wysokości 350 zł.

Ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym

Niezależnie od zgłoszenia otwarcia likwidacji spółki do KRS, likwidatorzy powinni niezwłocznie zamieścić ogłoszenie o rozwiązaniu spółki. W ogłoszeniu tym trzeba zamieścić informację o otwarciu likwidacji wraz z wezwaniem wierzycieli spółki do zgłoszenia ich wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia tego ogłoszenia.

Ogłoszenie zamieszcza się w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, chyba że umowa spółki wymaga dodatkowo ogłoszenia w inny sposób. Punkt przyjmowania ogłoszeń do MSiG (Biuro Monitora Sądowego i Gospodarczego) działa np. przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby wniosek o zamieszczenie ogłoszenia złożył pełnomocnik (adwokat, radca prawny).

Monitor Sądowy i Gospodarczy

Opłata za ogłoszenie w MSiG ustalana jest za ilość znaków w ogłoszeniu (litery, cyfry, znaki przestankowe i odstępy między wyrazami), licząc po 0,70 zł za jeden znak, nie mniej niż 60 zł za ogłoszenie. W razie żądania użycia w ogłoszeniu szczególnej czcionki oraz dokonania podkreśleń i wytłuszczeń, opłata wzrasta o 30%. W praktyce trzeba liczyć się z opłatą ok. 450 zł.

Data opublikowania w MSiG ogłoszenia ma istotne znaczenie, ponieważ dopiero po upływie 6 miesięcy od tej daty możliwe będzie podzielenie między wspólników majątku, który pozostanie po likwidacji spółki. W praktyce na opublikowanie ogłoszenia czeka się zazwyczaj ok. 2 tygodnie.

Bilans otwarcia likwidacji

Otwarcie likwidacji spółki z o.o. wiąże się z koniecznością sporządzenia bilansu otwarcia likwidacji. Bilans otwarcia likwidacji to nie to samo, co roczne sprawozdanie finansowe. W przypadku bilansu otwarcia likwidacji nie sporządza się bowiem rachunku zysków i strat na dzień otwarcia likwidacji ani informacji dodatkowej.

blank

Poza sporządzeniem wspomnianego wyżej bilansu, trzeba też pamiętać o wykonaniu obowiązków wynikających z ustawy o rachunkowości. Chodzi mianowicie o:

➤ zamknięcie ksiąg rachunkowych spółki na dzień poprzedzający jej postawienie w stan likwidacji (termin na wykonanie tego obowiązku: w ciągu 3 miesięcy od dnia postawienia spółki w stan likwidacji),

➤ otwarcie ksiąg rachunkowych na dzień rozpoczęcia likwidacji (termin na wykonanie tego obowiązku: w ciągu 15 dni od dnia otwarcia likwidacji).

W związku z zamknięciem ksiąg rachunkowych – poza bilansem otwarcia likwidacji – trzeba też sporządzić sprawozdanie finansowe dzień zamknięcia tych ksiąg (czyli na dzień poprzedzający postawienie spółki w stan likwidacji). Wynika to z przepisów ustawy o rachunkowości.

Zarówno bilans otwarcia likwidacji, jak i sprawozdanie finansowe na dzień poprzedzający postawienie spółki w stan likwidacji likwidatorzy powinni przedstawić do zatwierdzenia zgromadzeniu wspólników.

Przykład: Zakładając, że spółka XYZ sp. z o.o. została postawiona w stan likwidacji w dniu 1 października 2020 r., likwidatorzy powinni podjąć następujące działania:

➤ zamknąć księgi rachunkowe spółki na dzień 30 września 2020 r.,

➤ otworzyć księgi rachunkowe na dzień 1 października 2020 r.,

➤ sporządzić sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2020 r. do 30 września 2020 r.,

➤ przygotować bilans otwarcia likwidacji na dzień 1 października 2020 r.,

➤ przedstawić wspomniane wyżej sprawozdanie finansowe i bilans otwarcia likwidacji do zatwierdzenia zgromadzeniu wspólników.

Otwarcie likwidacji a urząd skarbowy

W związku z rozpoczęciem procedury likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością trzeba złożyć do urzędu skarbowego zgłoszenie aktualizacyjne (NIP-8).

Zgłoszenie identyfikacyjne NIP-8

Likwidatorzy powinni tez pamiętać, że w dniu poprzedzającym dzień otwarcia likwidacji kończy się rok podatkowy spółki. Wynika to z art. 8 ust. 6 ustawy o CIT:

likwidacja spółki wrocław[Art. 8 ust. 6 ustawy o CIT]

Jeżeli z odrębnych przepisów wynika obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych (sporządzenia bilansu) przed upływem przyjętego przez podatnika roku podatkowego, za rok podatkowy uważa się okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych. W tym przypadku za następny rok podatkowy uważa się okres od dnia otwarcia ksiąg rachunkowych do końca przyjętego przez podatnika roku podatkowego.

W związku z zakończeniem roku podatkowego konieczne jest złożenie rocznego zeznania i rozliczenie podatku CIT.

 

Czynności likwidacyjne

Choć otwarcie likwidacji nie jest jednoznaczne z automatycznym zakończeniem działalności spółki, to jednak od dnia rozpoczęcia procedury likwidacji zmieniają się zasady prowadzenia tej działalności. Czynności podejmowane przez likwidatorów w toku likwidacji powinny być bowiem podporządkowane celowi postępowania likwidacyjnego, którym jest zakończenie działalności spółki.

Czynności likwidacyjne powinny zatem koncentrować się na:

➤ zakończeniu bieżących interesów spółki,

➤ ściągnięciu przysługujących spółce wierzytelności,

➤ wypełnieniu ciążących na spółce zobowiązań – przy czym obowiązuje tu zasada, że wszyscy znani spółce wierzyciele, których wierzytelności są bezsporne i wymagalne, powinni zostać spłaceni. Natomiast sumy potrzebne do zaspokojenia lub zabezpieczenia znanych spółce wierzycieli, którzy się nie zgłosili lub których wierzytelności nie są wymagalne albo są sporne, likwidatorzy powinni złożyć do depozytu sądowego,

➤ upłynnieniu majątku likwidowanej spółki.

Co do zasady, w trakcie likwidacji nie należy wszczynać w imieniu spółki nowych interesów. Zaangażowanie w nowe przedsięwzięcia jest dopuszczalne wyjątkowo – w przypadku, gdy jest to niezbędne do ukończenia rozpoczętych wcześniej spraw. Oznacza to, że likwidatorzy mogą zawrzeć w imieniu spółki nową umowę, jeżeli bez jej zawarcia nie da się zakończyć interesów będących już w toku.

Jeżeli spółka posiada nieruchomość, likwidatorzy mogą ją zbyć w drodze publicznej licytacji, a z wolnej ręki – tylko za zgodą wspólników wyrażoną w uchwale i po cenie nie niższej od uchwalonej przez wspólników.

 

Podział majątku pozostałego po likwidacji

Jeśli po spłaceniu zobowiązań spółki i złożeniu przez likwidatorów odpowiednich sum do depozytu sądowego, w spółce pozostanie jakiś majątek, likwidatorzy powinni podzielić go między wspólników zgodnie zasadami określonymi w umowie spółki. Natomiast w przypadku, gdy umowa spółki nie reguluje kwestii podziału majątku, należy go podzielić między wspólników proporcjonalnie do ich udziałów w kapitale zakładowym spółki. Jednocześnie pamiętać trzeba, że podział majątku może nastąpić dopiero po upływie 6 miesięcy od dnia opublikowania w MSiG ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli do zgłaszania ich wierzytelności.

Po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu znanych spółce wierzycieli i upływie wspomnianego wyżej 6-miesięcznego terminu likwidatorzy mogą niezwłocznie przystąpić do dzielenia kwot likwidacyjnych. Jeżeli przed zakończeniem podziału majątku ujawnią się jeszcze jacyś wierzyciele, którzy nie zgłosili swoich roszczeń w terminie 3 miesięcy od daty ogłoszenia w MSiG ani nie byli spółce znani, to będą oni mogli żądać zaspokojenia swoich należności tylko z niepodzielonej jeszcze części majątku spółki.

Z perspektywy wspólników ważne jest to, że jeśli po upływie wymaganych 6 miesięcy otrzymają oni w dobrej wierze przypadającą na nich część majątku spółki, to nie będą mieć obowiązku zwrócenia otrzymanych środków w celu pokrycie należności wierzycieli spółki.

 

Zakończenie likwidacji i związane z tym działania

Na dzień poprzedzający podział między wspólników majątku pozostałego po likwidacji likwidatorzy spółki powinni sporządzić sprawozdanie finansowe (sprawozdanie likwidacyjne). Sprawozdanie to powinno zostać przedłożone do zatwierdzenia zgromadzeniu wspólników, a następnie ogłoszone w siedzibie spółki.

W związku z zakończeniem postępowania likwidacyjnego konieczne będzie także:

➤ przygotowanie sprawozdania z czynności likwidatorów,

➤ sporządzenie sprawozdania finansowego na dzień zakończenia likwidacji, czyli na dzień podziału majątku pozostałego po likwidacji spółki (sprawozdanie „zerowe”).

Trzeba też pamiętać o tym, że jeśli umowa spółki nie określa osoby, której mają być oddane na przechowanie księgi i dokumenty spółki po jej likwidacji, to wspólnicy powinni wybrać przechowawcę w drodze uchwały.

Kolejnym wymaganym krokiem jest złożenie w sądzie rejestrowym wniosku o wykreślenie spółki z rejestru przedsiębiorców wraz z sprawozdaniem likwidacyjnym i uchwałą o jego zatwierdzeniu. Wniosek podlega opłacie w wysokości 400 zł. Na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez likwidatorów spółki wniosek może złożyć pełnomocnik (radca prawny, adwokat).

Wniosek o wykreślenie z KRS

Z chwilą wykreślenia z rejestru przedsiębiorców spółka zostaje rozwiązana i przestanie istnieć.

Po prawomocnym wykreśleniu spółki z rejestru przedsiębiorców likwidatorzy powinni zawiadomić o tym urząd skarbowy i przekazać odpis sprawozdania likwidacyjnego. Nie można też zapomnieć o zamknięciu rachunku bankowego spółki oraz o oddaniu jej ksiąg i dokumentów na przechowanie osobie wskazanej w umowie spółki lub w uchwale wspólników.

 

Jak długo trwa likwidacja spółki z o.o.?

Likwidacja spółki z o.o. trwa co najmniej 6 miesięcy od dnia opublikowania w MSiG ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli. Wpływ na długość procesu likwidacji ma też sytuacja, w jakiej znajduje się konkretna spółka, w tym jej zobowiązania, należności i liczba składników majątku, które wymagają spieniężenia. Dlatego trzeba liczyć się z tym, że w praktyce likwidacja spółki z o.o. trwa zazwyczaj ok. 8-9 miesięcy.

 

Koszty likwidacji spółki z o.o.

Na koszty likwidacji spółki z o.o. składają się następujące opłaty:

1) koszty sporządzenia przez notariusza aktu notarialnego zwierającego uchwałę o otwarciu likwidacji – w zależności od notariusza,

2) opłata od zgłoszenia otwarcia likwidacji spółki z o.o. do KRS – 350 zł,

3) ogłoszenie w MSiG o rozwiązaniu spółki wraz z wezwaniem wierzycieli do zgłoszenia ich wierzytelności – ok. 450 zł,

4) opłata od wniosku o wykreślenie spółki z KRS – 400 zł.

Do kosztów tych dochodzą też koszty sporządzenia bilansów i sprawozdań dla potrzeb likwidacji oraz koszty doradztwa prawnego i sporządzenia wymaganych dokumentów (ustalane indywidualnie).

 

Likwidacja i rozwiązanie spółki z o.o. – doradztwo prawne

Zakres usług doradztwa prawnego naszej Kancelarii w związku z likwidacją i rozwiązaniem spółki z o.o. może obejmować w szczególności:

➤ przygotowanie projektu uchwały o rozwiązaniu spółki oraz uchwały o powołaniu likwidatora lub likwidatorów;

➤ przygotowanie dokumentów niezbędnych do zgłoszenia otwarcia likwidacji do KRS i złożenie ich w KRS;

➤ przygotowanie ogłoszenia o rozwiązaniu spółki wraz z wezwaniem wierzycieli do zgłoszenia ich wierzytelności i złożenie wniosku o zamieszczenie tego ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym;

➤ przygotowanie projektu uchwały o zatwierdzeniu bilansu otwarcia likwidacji i sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień poprzedzający postawienie spółki w stan likwidacji;

➤ przygotowanie i złożenie zgłoszenia aktualizacyjnego do urzędu skarbowego w związku z otwarciem likwidacji;

➤ przygotowanie projektów uchwał wymaganych w związku z zakończeniem likwidacji spółki (w tym uchwały o zatwierdzeniu sprawozdania likwidacyjnego, uchwały o zatwierdzeniu sprawozdania likwidatora lub likwidatorów z czynności podjętych w toku likwidacji, uchwały o udzieleniu likwidatorowi lub likwidatorom absolutorium, uchwały o wyznaczeniu przechowawcy ksiąg i dokumentów spółki);

➤ przygotowanie i złożenie w KRS wniosku o wykreślenie spółki z rejestru przedsiębiorców.

Jeśli jesteście Państwo zainteresowani likwidacją spółki z o.o., zapraszamy do kontaktu.

Skutki podatkowe likwidacji spółki z o.o. dla wspólników spółki

Jakie skutki dla wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ma likwidacja tej spółki? Czy skutki te są takie same dla wspólników będących osobami fizycznymi albo osobami prawnymi?

Pozew o wyłączenie wspólnika ze spółki z o.o.

Kto może wystąpić z powództwem o wyłączenie wspólnika ze spółki z o.o.? Jakie przyczyny mogą uzasadniać wyłączenie wspólnika ze spółki z o.o.? Jakie warunki muszą być spełnione, aby wyłączenie wspólnika było skuteczne?

Zmiana umowy spółki

Jak skutecznie dokonać zmiany umowy spółki? Jakie dokumenty należy złożyć do KRS, aby zarejestrować zmianę umowy spółki? Czy zmiana umowy spółki podlega opodatkowaniu?

Likwidacja działalności a VAT

Jak poprawnie rozliczyć VAT przy likwidacji działalności? Co to jest spis natury i kto ma obowiązek go sporządzić?

Radca prawny. Partner w Szymała Zaremba Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Sp. p. Wpisana na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych we Wrocławiu. Zajmuje się w szczególności prawną obsługą spółek oraz sporządza i opiniuje umowy handlowe.
+48 608 854 279
mz@szymalazaremba.pl
blank