w kategorii Spółki handlowe

sprzedaz udzialow w spolce z o o nalezacych do majatku wspolnegoCzy potrzebna jest zgoda małżonka na sprzedaż udziałów w spółce z o.o. należących do majątku wspólnego – takie pytanie zadają osoby pozostające w związku małżeńskim, które planują zawrzeć umowę sprzedaży udziałów. Kwestia ta ma istotne znaczenie zwłaszcza wówczas, gdy uzyskanie zgody małżonka na sprzedaż udziałów jest niemożliwe lub utrudnione. Może to dotyczyć na przykład sytuacji, gdy małżonkowie są skonfliktowani lub jedno z małżonków przez znaczną część roku mieszka i pracuje za granicą.

 

Sprzedaż udziałów w spółce z o.o. należących do majątku wspólnego a art. 37 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego

Zasady zarządzenia wspólnym majątkiem małżonków reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Artykuł 37 § 1 tego Kodeksu zawiera wyczerpujące wyliczenie czynności, które wymagają zgody drugiego małżonka. Zgodnie z tym przepisem:

Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania:

1) czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków;

2) czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek lub lokal;

3) czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa;

4) darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.

Katalog czynności wymagających zgody drugiego małżonka nie obejmuje czynności sprzedaży (zbycia) udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. W szczególności umowa sprzedaży udziałów nie stanowi czynności prawnej prowadzącej do zbycia przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (zob. np. uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 8 lipca 2014 roku wydanego w sprawie o sygnaturze akt II Ca 822/13).

W aktualnym stanie prawnym sprzedaż udziałów w spółce z o.o. należących do majątku wspólnego nie wymaga zatem zgody drugiego małżonka.

 

Sprzedaż udziałów w spółce z o.o. należących do majątku wspólnego a sprzeciw małżonka

Brak konieczności uzyskania zgody współmałżonka na sprzedaż udziałów w spółce z o.o. nie oznacza jednak, że współmałżonek nie ma żadnego wpływu na planowaną transakcję zbycia udziałów. Trzeba pamiętać, że sposobem kontroli przez współmałżonka czynności zarządu majątkiem wspólnym jest m możliwość złożenia sprzeciwu.

Instytucję sprzeciwu reguluje art. 361 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z § 1 i 2 tego artykułu:

§ 1.  Małżonek może sprzeciwić się czynności zarządu majątkiem wspólnym zamierzonej przez drugiego małżonka, z wyjątkiem czynności w bieżących sprawach życia codziennego lub zmierzającej do zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny albo podejmowanej w ramach działalności zarobkowej.

§  2.  Sprzeciw jest skuteczny wobec osoby trzeciej, jeżeli mogła się z nim zapoznać przed dokonaniem czynności prawnej.

W literaturze prawniczej przyjmuje się, że zamierzona przez jednego z małżonków sprzedaż udziałów w spółce z o.o. jest czynnością zarządu majątkiem wspólnym, wobec której drugi małżonek może zgłosić sprzeciw na podstawie wskazanego wyżej przepisu. Sprzeciw taki będzie skuteczny wobec kupującego udziały, jeżeli kupujący mógł się z nim zapoznać przed zawarciem umowy sprzedaży udziałów.

 

Sprzedaż udziałów w spółce z o.o. należących do majątku wspólnego – konkluzje

Planując zawarcie umowy sprzedaży, której przedmiotem mają być udziały w spółce z o.o. należące do majątku wspólnego, warto zatem pamiętać, że:

  • małżonek sprzedający udziały nie ma obowiązku uzyskania zgody współmałżonka na zawarcie takiej umowy,
  • współmałżonek sprzedającego udziały w spółce z o.o. może jednak sprzeciwić się zamierzonej czynności zbycia udziałów,
  • w razie złożenia takiego sprzeciwu jest on skuteczny wobec kupującego udziały, jeżeli kupujący mógł się z nim zapoznać przed zawarciem umowy sprzedaży udziałów.

W praktyce osoba sprzedająca udziały w spółce z o.o. należące do majątku wspólnego powinna liczyć się z tym, że kupujący – zwłaszcza gdy korzysta z pomocy prawnika – będzie chciał zabezpieczyć się przed potencjalnymi roszczeniami małżonka sprzedającego. Dla kupującego istotne może być w szczególności złożenie przez małżonka sprzedającego oświadczenia, że zgadza się na sprzedaż udziałów w spółce z o.o. W przypadku gdy uzyskanie takiego oświadczenia od małżonka sprzedającego okaże się niemożliwe, kupujący może oczekiwać od sprzedającego złożenia oświadczenia o braku sprzeciwu jego współmałżonka co do sprzedaży udziałów w spółce.