w kategorii Spółki handlowe

Połączenie spółek może być sposobem na uproszczenie struktury organizacyjnej podmiotów funkcjonujących w ramach grupy kapitałowej. W takim przypadku dzięki konsolidacji nastąpić może z jednej strony wzrost efektywności zarządzania, z drugiej zaś – ograniczenie kosztów działalności. Na połączenie swoich biznesów zdecydować mogą się też przedsiębiorcy, który funkcjonowali do tej pory niezależnie od siebie. Dzięki integracji swoich firm zyskają szansę na wykorzystanie tzw. efektu synergii. Jak od strony formalnej wygląda połączenie spółek? Na czym polega i jakie ma skutki?

Na czym polega połączenie spółek?

Od strony formalnej procedurę łączenia spółek regulują przepisy Kodeksu spółek handlowych (KSH).

Sposoby łączenia się spółek

Przepisy przewidują dwa alternatywne sposoby połączenia:

➤ połączenie przez przejęcie – w tym scenariuszu cały majątek spółki przejmowanej zostaje przeniesiony na spółkę przejmującą. Jednocześnie w zamian za to spółka przejmująca przyznaje swoje udziały lub akcje wspólnikom spółki przejmowanej. W efekcie dokonania połączenia „przetrwa” (zachowa byt prawny) jedynie spółka przejmująca, a spółka przejmowana przestanie istnieć (zostanie rozwiązana);

➤ połączenie przez zawiązanie nowej spółki – ten wariant łączenia polega na zawiązaniu nowej spółki kapitałowej, czyli spółki z o.o., spółki akcyjnej lub (od 1 marca 2021 r., o ile termin ten nie zostanie przesunięty) prostej spółki akcyjnej. W ramach operacji połączeniowej na nowo założoną spółkę przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek. W zamian wspólnicy łączących się spółek otrzymują udziały lub akcje nowej spółki. Mamy w tym przypadku do czynienia z rozwiązaniem wszystkich łączących się spółek oraz powstaniem w ich miejsce nowej spółki.

Limit dopłat przy połączeniu

Co do zasady, połączenie spółek ma z perspektywy wspólników charakter bezgotówkowy. W zamian za posiadane dotychczas udziały (akcje) wspólnicy spółki przejmowanej lub spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki otrzymują bowiem – odpowiednio – udziały (akcje) spółki przejmującej lub nowo zawiązanej. W trakcie procedury połączeniowej ustala się tzw. parytet wymiany udziałów (akcji).

Czasem jednak może zdarzyć się tak, że na tle parytetu wymiany powstaną pewne różnice. W takiej sytuacji konieczne będzie ich wyrównanie. Może to polegać na tym, że:

➤ obok udziałów (akcji) spółki przejmującej lub nowo zawiązanej wspólnicy spółki przejmowanej lub spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki dostaną też dopłaty w gotówce,

➤ otrzymanie przez wspólników spółki przejmowanej lub spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki udziałów (akcji) spółki przejmującej lub nowo zawiązanej zostanie uzależnione od wniesienia przez nich dopłat w gotówce.

W każdym z tych przypadków wysokość dopłat nie może przekroczyć łącznie 10% wartości bilansowej przyznanych udziałów (akcji) spółki przejmującej albo 10% wartości nominalnej przyznanych udziałów (akcji) spółki nowo zawiązanej.

Jakie spółki mogą się połączyć?

Krąg spółek mających tzw. zdolność połączeniową jest stosunkowo szeroki. Połączyć mogą się spółki kapitałowe (czyli spółka z o.o. i spółka akcyjna) – zarówno między sobą, jak i z handlowymi spółkami osobowymi (czyli np. ze spółką jawną lub komandytową). W przypadku łączenia się spółki kapitałowej i spółki osobowej spółką przejmującą lub nowo zawiązaną nie może być jednak spółka osobowa. Możemy więc mieć do czynienia na przykład z następującymi konfiguracjami:

➤ połączenie dwóch lub większej liczby spółek z o.o.,

➤ połączenie spółki z o.o. i spółki akcyjnej,

➤ przejęcie spółki komandytowej przez spółkę z o.o.

Możliwe jest także połączenie między handlowymi spółkami osobowymi – z tym, że może to nastąpić jedynie przez zawiązanie nowej spółki kapitałowej. Na przykład:

➤ połączenie spółki jawnej i komandytowej przez zawiązanie spółki z o.o.,

➤ połączenie dwóch spółek komandytowych przez zawiązanie spółki z o.o.

Dodatkowo w przypadku spółek kapitałowych i spółki komandytowo-akcyjnej w grę wchodzi też połączenie transgraniczne. Przy takim połączeniu spółka komandytowo-akcyjna nie może być jednak spółką przejmującą albo nowo zawiązaną.

Z kręgu podmiotów mogących uczestniczyć w połączeniu wyłączone są spółki w likwidacji, które rozpoczęły już podział majątku, oraz spółki w upadłości.

Jak przebiega procedura połączenia spółek?

Przebieg procedury łączeniowej, w tym liczba formalności wymaganych w toku tej procedury, zależy w szczególności od:

➤ sposobu połączenia i typu spółek uczestniczących w połączeniu,

➤ powiązań istniejących między łączącymi się spółkami,

➤ postawy wspólników (istnieje możliwość rezygnacji z niektórych formalności, jeśli zgodzą się na to wszyscy wspólnicy).

Aby zobrazować, jak wygląda proces łączenia spółek od strony formalnej, posłużę się przykładem przejęcia przez spółkę z o.o. swojej spółki-córki, w której spółka przejmująca posiada 100% udziałów. W takim przypadku możliwe jest skorzystanie z uproszczonej procedury łączeniowej. Składają się na nią następujące działania:

➤ przygotowanie planu połączenia wraz załącznikami oraz jego pisemne uzgodnienie między łączącymi się spółkami,

➤ zgłoszenie planu połączenia do sądu rejestrowego,

➤ ogłoszenie planu połączenia w MSiG albo udostępnienie planu połączenia do publicznej wiadomości na stronie internetowej,

➤ dwukrotne zawiadomienie wspólników o zamiarze połączenia,

➤ umożliwienie wspólnikom zapoznania się z dokumentami połączeniowymi,

➤ podjęcie uchwały o połączeniu,

➤ zgłoszenie połączenia do KRS i jego wpisanie przez sąd rejestrowy oraz wykreślenie z KRS spółki przejmowanej,

➤ złożenie wniosku o publikację ogłoszenia o połączeniu i jego publikacja w MSiG.

Informacje na temat tego, jak przebiega przejęcie spółki komandytowej przez spółkę z o.o. można znaleźć tu → Połączenie spółki komandytowej ze spółką z o.o.

Skutki prawne połączenia spółek

Połączenie spółek skutkuje scaleniem ich majątków i struktury organizacyjnej. Z prawnego punktu widzenia połączenie następuje w dniu wpisania go do rejestru przedsiębiorców (KRS)  przez sąd rejestrowy właściwy według siedziby spółki przejmującej lub nowo zawiązanej.

Dzień dokonania tego wpisu to oficjalny dzień połączenia.

Wpisanie połączenia do KRS skutkuje wykreśleniem z rejestru spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Co ważne, w dniu wykreślenia z rejestru spółka, która została przejęta, albo spółki połączone przez zawiązanie nowej spółki zostają rozwiązane bez konieczności prowadzenia procedury ich likwidacji.

Najważniejszym skutkiem prawnym połączenia spółek jest zasada sukcesji. Jej istotą jest to, że w dniu połączenia spółka przejmująca lub nowo zawiązana – co do zasady – wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek, które połączyły się przez zawiązanie nowej spółki. A zatem spółka przejmująca lub nowo zawiązana stanie się w szczególności:

➤ właścicielem nieruchomości i innych składników majątku spółki przejętej lub spółek, które połączyły się przez zawiązanie nowej spółki,

➤ stroną umów zawartych przez te spółki z ich kontrahentami, a także stroną umów o pracę łączących te spółki z ich pracownikami,

➤ podmiotem uprawnionym z tytułu zezwoleń, koncesji i ulg udzielonych spółce przejmowanej lub spółkom, które połączyły się przez zawiązanie nowej spółki (chyba że przepisy odrębnej ustawy lub decyzja, na mocy której udzielono danego zezwolenia, koncesji lub ulgi mogą wyłączają działanie zasady sukcesji).

Z praktycznego punktu widzenia istotne jest to, że wstąpienie przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną w prawa i obowiązki spółki przejętej lub spółek, które połączyły się przez zawiązanie nowej spółki następuje automatycznie – bez potrzeby podpisywania aneksów do umów z kontrahentami lub pracownikami.

Połączenie spółek – korzyści

Faktem jest, że połączenie spółek to proces wieloetapowy i dość skomplikowany. Stosunkowo dużą liczbę formalności związanych z przeprowadzeniem konsolidacji spółek, rekompensują jednak istotne korzyści, jakie można dzięki niej osiągnąć.

Odpowiedź na pytanie, jakie zalety ma połączenie spółek zależy od tego, czy chodzi o konsolidację podmiotów działających w ramach grupy kapitałowej, czy też o integrację niezależnych dotąd firm. Lista potencjalnych korzyści możliwych do uzyskania w wyniku połączenia spółek obejmuje m.in.:

➤ wzmocnienie pozycji rynkowej,

➤ wzrost atrakcyjności spółki dla potencjalnych inwestorów,

➤ możliwość wykorzystania efektów skali i synergii,

➤ obniżenie kosztów działalności,

➤ zwiększenie efektywności zarządzania,

➤ modyfikację dotychczasowych zasad odpowiedzialności,

➤ zmianę zasad opodatkowania.

Niniejsze opracowanie nie stanowi porady prawnej. Jego celem jest jedynie zasygnalizowanie wybranych kwestii związanych z połączeniem spółek. Połączenie spółek to proces złożony i wielowątkowy. Dlatego jeśli jesteście Państwo zainteresowani doradztwem przy połączeniu spółek lub macie pytania dotyczące tego procesu, zapraszamy do kontaktu z nami.

Radca prawny. Partner w Szymała Zaremba Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Sp. p. Wpisana na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych we Wrocławiu. Zajmuje się w szczególności prawną obsługą spółek oraz sporządza i opiniuje umowy handlowe.
+48 608 854 279
mz@szymalazaremba.pl
blank