w kategorii Prawo karne skarbowe

Konfiskata rozszerzonaKonfiskata rozszerzona to nowy instrument wprowadzony ustawą z dnia 23.03.2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Głównym celem konfiskaty rozszerzonej jest pozbawienie sprawców poważnych przestępstw gospodarczych albo podatkowych majątku, który wykorzystywany był do ich popełnienia.

 

Przepadek przedsiębiorstwa należącego do sprawcy

W ramach konfiskaty rozszerzonej ustawodawca przewidział możliwość przepadku przedsiębiorstwa należącego do sprawcy przestępstwa, jeżeli jest on osobą fizyczną. Inne zasady obowiązują w przypadku, gdy przedsiębiorstwo należy do osoby prawnej albo osoby fizycznej, która nie jest sprawcą przestępstwa.

 

Przepadek przedsiębiorstwa nienależącego do sprawcy

Jeżeli przedsiębiorstwo nie stanowiło własności sprawcy, przepadek przedsiębiorstwa może również nastąpić, ale pod pewnymi warunkami. Przepadek taki może nastąpić jeżeli właścicielowi przedsiębiorstwa – będącemu osobą fizyczną – można zarzucić naganność zachowania. Odnosi się to również do osoby trzeciej, czyli osoby niebędącej sprawcą czynu zabronionego (wyrok TK z dnia 28.10.2015 r., SK 59/13). Warunkiem wprowadzenia takiej konstrukcji jest jej fakultatywny charakter i ustawowy test naganności zachowania właściciela przedsiębiorstwa.

 

Konfiskata rozszerzona wobec osób prawnych

Konfiskata rozszerzona nie będzie mogła być zastosowania do osób prawnych i innych podmiotów zbiorowych, w których występuje wyraźne oddzielenie osoby odpowiedzialnej za działalność przedsiębiorstwa, np. członek zarządu, prokurent. likwidator itd. od potencjalnego adresata represji (udziałowiec lub akcjonariusz). W wypadku osób prawnych możliwe jest jedynie użycie narzędzi odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, nie zaś typowych dla prawa karnego sensu stricto.

 

Domniemania prawne dotyczące konfiskaty rozszerzonej

Podstawą konfiskaty rozszerzonej jest zastosowanie zespołu domniemań prawnych, których skutkiem jest przerzucenie ciężaru dowodu legalnego pochodzenia mienia zagrożonego przepadkiem na oskarżonego lub inną osobę, dysponującą tym mieniem.

Przesłanką zastosowania domniemań jest np. udowodnienie sprawcy popełnienia czynów zabronionych w ramach zorganizowanej grupy przestępczej lub uczynienie z przestępstwa stałego źródła dochodów albo popełnienie przestępstwa o określonym ciężarze gatunkowym. Wnioskiem domniemania jest najczęściej przestępcze pochodzenie całego lub części mienia znajdującego się we władaniu sprawcy. Dodatkowo konstrukcja konfiskaty rozszerzonej jest uzupełniona o rozwiązanie pozwalające orzec przepadek mienia w stosunku do osób trzecich, którym sprawca przekazał mienie. Przepadek taki jest ograniczony tylko do tych rzeczy i praw majątkowych, których legalnego pochodzenia sprawca nie dowiedzie w trakcie postępowania karnego.

 

Domniemanie własności majątku sprawcy przestępstwa przed popełnieniem przestępstwa

Za korzyść uzyskaną z popełnienia przestępstwa uważa się mienie, które sprawca objął we władanie lub do którego uzyskał jakikolwiek tytuł w okresie 5 lat przed popełnieniem przestępstwa do chwili wydania chociażby nieprawomocnego wyroku, chyba że sprawca lub inna zainteresowana osoba przedstawi dowód przeciwny.

 

Przeniesienie ciężaru dowodu przy konfiskacie rozszerzonej a zasada domniemania niewinności

Przeniesienie ciężaru dowodu na oskarżonego dotyczy wyłącznie kwestii własności mienia i w żaden sposób nie dotyczy innych elementów postępowania karnego, w szczególności ustalenia i udowodnienia sprawstwa i winy oskarżonego.

 

Zabezpieczenie majątkowe jako element poprzedzający konfiskatę rozszerzoną

Przed wydaniem wyroku, w trakcie prowadzonego postępowania przygotowawczego (dochodzenie, śledztwo) albo na etapie sądowym, może być stosowane zabezpieczenie majątkowe. Przepisy kodeksu postępowania karnego przewidują, że w razie zarzucenia oskarżonemu popełnienia przestępstwa, za które lub w związku z którym można orzec:

1) grzywnę,

2) świadczenie pieniężne,

3) przepadek,

4) środek kompensacyjny,

5) zwrot pokrzywdzonemu lub innemu uprawnionemu podmiotowi korzyści majątkowej, jaką sprawca osiągnął z popełnionego przestępstwa, albo jej równowartości

– może z urzędu nastąpić zabezpieczenie wykonania tego orzeczenia na mieniu oskarżonego jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że bez takiego zabezpieczenia wykonanie orzeczenia będzie niemożliwe albo znacznie utrudnione.

Postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym wydaje sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator. Na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia przysługuje zażalenie.

Przedawnienie podatku a postępowanie karne skarbowe

Jedną z przyczyn powodujących przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został powiadomiony.

Wyłudzenie VAT

Karno prawne skutki wyłudzenia podatku VAT na gruncie prawa karnego oraz prawa karnego skarbowego są zagadnieniem skomplikowanym. Po pierwsze, przy analizowaniu tego problemu przeplatają się pojęcia zarówno z ustawy podatkowej

Karuzela podatkowa

Karuzela podatkowa jest zorganizowaną strukturą, mającą na celu uzyskanie korzyści majątkowych poprzez nienależne zaniżenie zobowiązań podatkowych w podatku VAT albo nienależny zwrot różnicy podatku VAT.

Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro tributario)

Odczytanie sensu zasady in dubio pro tributario z pozoru wydaje się być zabiegiem banalnie prostym. Jakie bowiem wątpliwości może budzić twierdzenie, że niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.