w kategorii Ordynacja podatkowa

Zawieszenie postępowania podatkowegoZawieszenie postępowania podatkowego polega na wstrzymaniu prowadzenia czynności wyjaśniających przez organ podatkowy. Zawieszenie postępowania podatkowego powoduje wydłużenie czasu trwania postępowania, co bez wątpienia wpływa również na sytuację prawną podatnika. Z tego względu ustawodawca przewidział zamknięty katalog przesłanek pozwalających na zawieszenie postępowania podatkowego. Organ podatkowy nie może w sposób dowolny zawiesić postępowania podatkowego. Może to uczynić tylko w przypadku wystąpienia w konkretnym postępowaniu podatkowym jednej z przesłanek przewidzianych w art. 201 § 1 i 1a ustawy – Ordynacja podatkowa.

 

Zawieszenie postępowania podatkowego a zawieszenie kontroli podatkowej

Jak już wspomniałem wcześniej, w art. 201 Ordynacji podatkowej wymienione zostały przesłanki, których wystąpienie w danym postępowaniu podatkowym zobowiązuje organ podatkowy do jego zawieszenia. W takim razie zadać można pytanie – czy możliwe jest również zawieszenie kontroli podatkowej? Możliwość zawieszenia kontroli podatkowej przewidziana została w art. 292 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi odesłanie do przepisów regulujących zawieszenie postępowania podatkowego.

Zawieszenie kontroli podatkowej możliwe jest również w razie niemożności prowadzenia czynności kontrolnych z powodu nieobecności kontrolowanego, reprezentanta kontrolowanego lub pełnomocnika, w szczególności gdy nie jest zapewniony dostęp do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli (art. 284 § 5 Ordynacji podatkowej).

Zawieszenie kontroli podatkowej poprzez odpowiednie stosowanie art. 201 Ordynacji podatkowej będzie możliwe np. w przypadku śmierci kontrolowanego podczas prowadzonej kontroli podatkowej albo śmierci przedstawiciela ustawowego kontrolowanego.

 

Przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego

 Organ podatkowy zawiesi postępowanie podatkowe:

1) w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe;

2) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;

3) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony;

4) w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych;

5) w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji;

6) w razie wystąpienia o opinię Rady.

 

Postanowienie o zawieszeniu postępowania podatkowego

W sytuacji zawieszenia postępowania podatkowego organ podatkowy wydaje stosowne postanowienie dotyczące tej kwestii. Postanowienie o zawieszeniu postępowania podatkowego musi zostać doręczone stronie postępowania albo spadkobiercom strony, gdy zawieszono postępowanie z powodu śmierci strony (art. 201 § 2 Ordynacji podatkowej). Postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania podatkowego jest zaskarżalne zażaleniem (art. 201 § 3 Ordynacji podatkowej).

Postanowienie “w sprawie zawieszenia postępowania podatkowego” nie jest synonimem “postanowienia o zawieszeniu postępowania podatkowego”. Zwrot “postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania podatkowego” obejmuje zarówno “postanowienie o zawieszeniu postępowania podatkowego”, jak i “postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o zawieszenie postępowania podatkowego”. Oba te postanowienia na mocy art. 201 § 3 Ordynacji podatkowej są zaskarżalne zażaleniem.

 

Zagadnienie wstępne a zawieszenie postępowania podatkowego

Zagadnienie wstępne może być przesłanką zawieszenia postępowania, gdy spełnia następujące warunki:

1) dotyczy rozstrzygnięć z zakresu stosowania albo wykładni prawa, a nie ustaleń faktycznych,

2) wyłoni się w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego,

3) rozstrzygnięcie podatkowe bezpośrednio zależy od wyniku sprawy, której dotyczy zagadnienie wstępne,

4) rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego leży w wyłącznej kompetencji innego organu albo sądu, a nie organu podatkowego prowadzącego postępowanie podatkowe.

 

Wyrok WSA w Opolu z 15.02.2017 r., I SA/Op 21/17:

Postępowanie karne, którego celem jest orzeczenie w przedmiocie winy i kary za czyn zabroniony, nie stanowi przeszkody w samodzielnym działaniu organów skarbowych celem ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego oceny pod kątem skutków podatkowych, gdyż postępowanie podatkowe koncentruje się na względach obiektywnych, nie zaś na motywach działania podatnika i stopnia jego zawinienia.

 

Wyrok WSA w Gdańsku z 25.10.2016 r., I SA/Gd 878/16:

Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p., może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu (nie chodzi więc o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania) i które może stanowić odrębny przedmiot postępowania przed takim organem lub sądem, co oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego przez ten inny organ lub sąd stanowi konieczny warunek wydania decyzji przez organ w postępowaniu, przed którym wyłoniło się zagadnienie wstępne.

 

Wyrok NSA z 21.01.2016 r., II FSK 3042/13:

Zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ma charakter materialnoprawny i dopiero jego rozstrzygnięcie przez inny organ lub sąd pozwala na merytoryczne zakończenie prowadzonego postępowania podatkowego. Zależność ta ma charakter związku bezpośredniego. Przedmiotem zagadnienia wstępnego nie mogą być ustalenia faktyczne.

 

Wyrok NSA z 08.06.2016 r., II FSK 1216/14:

Wydanie interpretacji indywidualnej na wniosek podatnika nie jest zagadnieniem wstępnym w sprawie podatkowej dotyczącej tego podatnika.

 

Wyrok NSA z 18.11.2016 r., I GSK 102/15, wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni przepisów prawa unijnego a zawieszenie postępowania podatkowego:

Fakt wystąpienia przez Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni przepisów prawa unijnego nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego musi zależeć rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w ogóle, a nie wydanie decyzji o treści oczekiwanej przez żądającą zawieszenia postępowania stronę.

 

Podjęcie zawieszonego postępowania podatkowego

Organ podatkowy podejmuje z urzędu lub na wniosek strony zawieszone postępowanie podatkowe, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie (art. 205 § 1 Ordynacji podatkowej). Jednynie postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania podatkowego jest zaskarżalne zażaleniem (art. 205 § 2 Ordynacji podatkowej).

 

Wpływ zawieszenia postępowania podatkowego na bieg terminów

Artykuł 206 Ordynacji podatkowej przewiduje, że zawieszenie postępowania podatkowego wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w dziale IV Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że zawieszenie postępowania podatkowego co do zasady nie powoduje wstrzymania albo przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdyż terminy te unormowane zostały w dziale III Ordynacji podatkowej.

Wyjątek od tej zasady przewidziany został w art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej:

Bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 2 lata.

Odwołanie od decyzji podatkowej

Odwołanie od decyzji podatkowej jest środkiem umożliwiającym podatnikowi zaskarżenie niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia podatkowego organu I instancji. Odwołanie przenosi sprawę podatkową do organu wyższego stopnia, który nie tyle kontroluje zapadłą decyzję organu I instancji, ale rozpoznaje sprawę od nowa.

Kontrola VAT – skarga na przewlekłość kontroli podatkowej

Nierzadko zdarza się, że kontrola podatkowa prowadzona jest przez organ podatkowy przewlekle, mało jest w niej dynamizmu i koncentracji materiału dowodowego. Czy na takie opieszałe działanie organu podatkowego podatnikowi przysługuje środek zaskarżenia do sądu administracyjnego?

Nieujawnione dochody

Ustawa z dnia 16 stycznia 2015 o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2015 r. poz. 251) kompleksowo uregulowała sposób opodatkowania dochodów nieujawnionych. Ustawa ta jest wykonaniem wytycznych i zaleceń Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r., SK 18/09, uznał, że dotychczasowe przepisy prawne dotyczące zasad opodatkowania dochodów nieujawnionych są niezgodne z Konstytucją RP.

Czynności sprawdzające a kontrola podatkowa

Czynności sprawdzające obok kontroli podatkowej oraz postępowania podatkowego są odrębnym trybem unormowanym w ustawie – Ordynacja podatkowa. Czy czynności sprawdzające mogą zastąpić kontrolę podatkową i stanowić tryb całkowicie wymienny dla kontroli podatkowej?